Afgelopen week was ik bij het Prinsengrachtconcert in Amsterdam. Een concert, jaren geleden bedacht door onze voormalige schouwburgdirecteur Theo Inniger. Het was een prachtige avond. Ik moest denken aan een quote van J.W. Roy die prominent in de brochure van het muziekcentrum staat: ‘Het mooie aan muziek is dat je soms kansloos bent tegen het gevoel dat je overvalt.’
Elk stuk vertelt zijn eigen verhaal
Ondanks het feit dat de regen ons bij vlagen teisterde, schitterden de violen van het Brodski Quartet dwars door de druppels heen. Elk stuk vertelt zijn eigen verhaal. Beethovens Cavatina uit een van zijn strijkkwartetten neemt je mee in de gevoelswereld van een componist die – volledig doof – in zichzelf gekeerd ons deelgenoot maakt van zijn meest intieme gevoelens. Het meest persoonlijke wordt hier voor iedereen toegankelijk gemaakt.
Kansloos ben je
Of het magistrale Adagio for Strings van Samuel Barber, nu in de originele uitvoering voor strijkkwartet. Kansloos ben je tegen de meanderende melodieën in dit requiem. De een denkt aan de herdenkingsbijeenkomst voor de slachtoffers in Manchester na de aanslag, een ander aan de film Platoon of een aflevering van Seinfeld of South Park. Het is ook uitgevoerd bij de begrafenis van Einstein en bij de aankondiging van de dood van John F. Kennedy. Muziek als collectieve troostervaring. Sommige muziek kan dat. En het mooie daarbij is dat iedereen zijn eigen verhaal of ervaring erin kwijt kan. Meer nog dan woorden heeft muziek de kracht om je mee te nemen naar een diepe, grappige, vrolijke of intense persoonlijke ervaring. Het collectieve wordt daarmee weer individueel. Als ik Peter Gabriels Salisbury Hill hoor ga ik terug naar de dansvloer van Van Bragt, als ik Somewhere hoor, denk ik aan mijn dochter. Bij Gregory Porter denk ik aan een geweldige vakantie in Italië. En het bijzondere bij deze liederen is: voor iedereen kunnen ze iets anders betekenen.
Change the words, change the world
Soms kunnen woorden dat ook. ‘Change the words, change the world’ is een quote die ik tegenkwam in een filmpje over storytelling. Een goed verhaal raakt aan jou persoonlijk. Iedereen kan er zijn eigen ervaringen tegenover stellen. Het laat ruimte voor je verbeelding. Imagine: stel je eens voor. Als… Een verhaal heeft altijd meerdere betekenislagen. Die lagen maken verhalen dan ook zo krachtig. Zo krachtig dat het iets kan veranderen. Maar mooie muziek? Ik heb er vaak geen woorden voor. Niets zeggen dan. Luister:
Udo Holtappels
Groep5700
