Meten is weten. Maar hoe meet je of een woonvorm in de praktijk werkt? Kunnen ouderen er langer zelfstandig thuis wonen? Dragen welzijn en gemeenschapskracht daaraan bij, en hoe dan? Vermindert het de werkdruk voor zorgprofessionals en neemt hun werkgeluk toe? Met een narratief onderzoek brachten wij dit in kaart voor Zorgboog. Niet met data, maar met verhalen van bewoners, mantelzorgers en medewerkers.
De vergrijzing en het personeelstekort waren voor Zorgboog aanleiding om een nieuw woonconcept te ontwikkelen. Steeds meer ouderen willen regie houden over hun leven, ook als zij kwetsbaarder worden. Op Zonnetij in Aarle-Rixtel is gewerkt aan een bruisende woongemeenschap met collectieve voorzieningen, zoals een huiskamer, samen eten en een dagbeleving. Een plek waar bewoners naar elkaar omzien. Met veel aandacht voor welzijn en professionele zorg als het echt nodig is. Het doel: dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig en fijn thuis kunnen wonen.
Waarom verhalen?
Na een succesvolle pilot op Zonnetij volgden nog vier locaties, elk met een eigen karakter en eigen lokale context. Maar wat werkt en wat kan er nog beter? En waar kunnen de locaties leren van elkaar? Zorgboog wilde het woonconcept evalueren en benaderde Groep5700. Udo stelde voor: een narratief onderzoek. Dat is een kwalitatief onderzoek waarbij verhalen en hun betekenis centraal staan. Udo: 'In tegenstelling tot cijfers, laten verhalen zien wat mensen écht ervaren. Ze geven context, nuance en emotie. Daarmee maakt narratief onderzoek zichtbaar wat kwantitatief onderzoek vaak niet kan vangen.'
De methode: storycirkels en individuele gesprekken
Op elke locatie gingen Udo en Ingrid in gesprek met bewoners, mantelzorgers en zorgmedewerkers. Ingrid: 'We werkten in storycirkels met medewerkers. Elke deelnemer bereidde twee verhalen voor, zoals: Noem een moment waarop je ziet dat bewoners echt langer zelfstandig kunnen wonen. Het delen van verhalen in een groep geeft extra betekenis, deelnemers duiden elkaars verhalen.’
De individuele gesprekken met bewoners en hun mantelzorgers leverden de mooiste inzichten op. Een aantal verhalen staat op de Zorgboog-website, waaronder van de zoon van een Zonnetij-bewoonster: 'Mijn moeder geniet van het gymmen en de spelletjes in de gemeenschappelijke ruimte. Anders zou ze maar alleen thuis zitten. Nu is er de hele dag wat te beleven.'
Een vrijwilligerscoördinator bevestigt: 'Welzijn voorkomt eenzaamheid, bevordert zelfvertrouwen en houdt mensen letterlijk en figuurlijk in beweging.' Door een welzijnsgerichte aanpak kunnen mensen echt langer zelfstandig blijven wonen.
De uitkomsten: van inzicht naar actie
De verhalen laten zien hoe het nieuwe woonconcept bijdraagt aan welzijn, gemeenschapskracht, een passende inzetmix én het werkgeluk van medewerkers. Met de resultaten van het narratief onderzoek kan Zorgboog aan de slag. De nieuwe welzijnsrollen worden intern gepositioneerd en medewerkers krijgen concrete handreikingen en tools om hun rol goed in te vullen. De komende maanden worden de bevindingen publiek gemaakt en gepubliceerd op landelijke zorgplatforms. Zodat andere organisaties ook leren: dit woonconcept werkt, en zo kun je het implementeren. In al deze uitingen staan de opgehaalde verhalen centraal. Want narratief onderzoek werkt, bevestigt ook Kim van Uden, procesbegeleider woonconcepten bij Zorgboog. 'Verhalen raken mensen, inspireren ze, maken verandering voelbaar. Veel krachtiger dan alleen cijfers.'
We bedanken Zorgboog voor deze mooie opdracht en de persoonlijke verhalen van zorgprofessionals, bewoners en hun families. Die hebben ook Groep5700 verrijkt.
Ook narratief onderzoek voor jouw organisatie?
Narratief onderzoek helpt je begrijpen wat echt belangrijk is voor je stakeholders. Het geeft je inzichten die je niet in data vindt. Neem contact op en wij vertellen je graag meer.
